Pompa ciepła monoblok czy split — czym się różnią i którą wybrać do domu

Pompa ciepła monoblok i pompa ciepła split różnią się tym, gdzie pracuje czynnik chłodniczy. W monobloku cały obieg czynnika jest zamknięty w jednej jednostce na zewnątrz domu, a do środka płynie już tylko woda grzewcza. W splicie urządzenie jest podzielone na dwie części — zewnętrzną i wewnętrzną — połączone rurkami z czynnikiem, a woda podgrzewa się dopiero w domu. Oba typy mogą dobrze ogrzać dom. Różnią się montażem, ochroną przed mrozem, miejscem, które zajmują w domu, i tym, kto może je podłączyć. Poniżej wyjaśniamy te różnice i podpowiadamy, jak wybrać.

Pompa ciepła monoblok — wszystko w jednej obudowie

Pompa powietrze-woda pobiera ciepło z powietrza na zewnątrz i przekazuje je do wody w instalacji grzewczej. Pośrednikiem jest czynnik chłodniczy, który krąży w zamkniętym obiegu: odparowuje, jest sprężany przez sprężarkę i oddaje ciepło w wymienniku. Jak dokładnie działa ten cykl, opisaliśmy we wpisie pompa ciepła powietrze-woda — jak działa.

W monobloku wszystkie te elementy — parownik, sprężarka, skraplacz i cały obieg czynnika — są w jednej jednostce zewnętrznej. Obieg jest zamknięty i napełniony fabrycznie. Z jednostki do domu prowadzą dwie rury z wodą grzewczą (zasilanie i powrót) oraz przewody elektryczne. W kotłowni zostaje część hydrauliczna: sterownik, zasobnik ciepłej wody, ewentualnie bufor i grzałka wspomagająca.

Co to daje w praktyce:

• Na budowie nikt nie otwiera obiegu czynnika. Instalator podłącza rury z wodą i zasilanie, tak jak przy innych urządzeniach grzewczych.
• Czynnik zostaje na zewnątrz. W domu nie ma rurek z czynnikiem chłodniczym, jest tylko woda.
• Prosty serwis obiegu chłodniczego. Wszystko, co dotyczy czynnika, jest w jednej obudowie.

O czym trzeba pamiętać:

• Woda płynie przez odcinek na zewnątrz. Rury między jednostką a domem trzeba dobrze zaizolować i zabezpieczyć przed zamarznięciem, na przykład na wypadek dłuższej przerwy w dostawie prądu zimą. Sposób zabezpieczenia dobiera się w projekcie.
• Odległość do kotłowni ma znaczenie. Im krótsza trasa rur na zewnątrz, tym mniejsze straty ciepła i prostszy montaż.
• Jednostka zewnętrzna jest większa i cięższa niż sama jednostka zewnętrzna splitu, bo mieści cały obieg chłodniczy.

Pompa ciepła split — dwie jednostki połączone czynnikiem

W pompie ciepła typu split jednostka zewnętrzna ma wentylator, parownik i najczęściej sprężarkę, a jednostka wewnętrzna — wymiennik, w którym czynnik oddaje ciepło wodzie, oraz część hydrauliczną. Często jednostka wewnętrzna ma od razu wbudowany zasobnik ciepłej wody. Między jednostkami biegną rurki z czynnikiem chłodniczym.

Co to daje w praktyce:

• Na zewnątrz nie ma wody grzewczej. Rury z wodą są tylko w domu, więc temat zamarzania instalacji na zewnątrz w zasadzie znika.
• Mniejsza jednostka zewnętrzna, bo część elementów jest w środku.
• Bez wody na zewnątrz łatwiej o dłuższą trasę. Jednostkę zewnętrzną można odsunąć od domu, w granicach długości przewodów podanych przez producenta danego urządzenia.

O czym trzeba pamiętać:

• Obieg czynnika powstaje na budowie. Instalator łączy rurki, robi próbę szczelności, wytwarza próżnię i dopełnia czynnik. To praca dla instalatora chłodniczego z odpowiednimi kwalifikacjami i sprzętem. Od jej jakości zależy szczelność obiegu na lata.
• Więcej miejsca w domu. Jednostka wewnętrzna, zwłaszcza z zasobnikiem, zajmuje kawałek kotłowni czy pomieszczenia gospodarczego.
• Czynnik chłodniczy jest też w domu — w rurkach i w jednostce wewnętrznej.

Monoblok czy split — porównanie w jednej tabeli

	Monoblok	Split
Gdzie jest obieg czynnika	W całości w jednostce zewnętrznej	W obu jednostkach i w rurkach między nimi
Co łączy jednostkę z domem	Rury z wodą grzewczą i przewody elektryczne	Rurki z czynnikiem chłodniczym i przewody elektryczne
Prace przy czynniku na budowie	Nie ma, obieg jest fabrycznie zamknięty	Są: łączenie rurek, próba szczelności, próżnia, napełnienie
Ochrona przed mrozem	Trzeba zabezpieczyć odcinek rur z wodą na zewnątrz	Woda grzewcza tylko w domu
Miejsce w domu	Część hydrauliczna i zasobnik w kotłowni	Jednostka wewnętrzna, często z zasobnikiem
Wielkość jednostki zewnętrznej	Większa, cały obieg w środku	Mniejsza

Jedno warto podkreślić: typ konstrukcji sam w sobie nie przesądza o tym, ile prądu pompa zużyje w sezonie. O tym decydują przede wszystkim właściwie dobrana moc, temperatura wody w instalacji i jakość montażu.

Jak wybrać: monoblok czy split do Twojego domu

Zamiast zaczynać od typu urządzenia, zacznij od domu. Te pytania zwykle rozstrzygają sprawę:

1. Gdzie stanie jednostka zewnętrzna i jak daleko ma do kotłowni? Krótka trasa przez ścianę sprzyja monoblokowi. Gdy jednostka musi stać daleko od pomieszczenia technicznego, warto przeanalizować obie opcje.
2. Ile masz miejsca w domu? Przy ciasnej kotłowni liczy się każdy element. Porównaj, co musi stanąć w środku w jednym i drugim przypadku.
3. Jakie jest zapotrzebowanie domu na ciepło? Moc dobiera się z obliczeń strat ciepła, nie z metrażu na oko. Więcej o tym we wpisie pompa ciepła 8 kW, 10 kW czy 12 kW.
4. Jaka będzie temperatura wody? Ogrzewanie podłogowe pozwala pompie pracować na niskiej temperaturze, grzejniki zwykle potrzebują wyższej. Wyjaśniamy to we wpisie o ogrzewaniu podłogowym z pompą ciepła.
5. Gdzie jednostka będzie słyszalna? Przy gęstej zabudowie liczy się poziom hałasu i odległość od okien sypialni, Twoich i sąsiadów.

W większości domów jednorodzinnych z kotłownią przy ścianie zewnętrznej monoblok jest prostszy w montażu i w późniejszej obsłudze. Split bywa rozsądny tam, gdzie jednostka zewnętrzna musi stać daleko od domu albo gdzie trasa rur z wodą na zewnątrz byłaby długa.

Na jakiej pompie pracujemy: monoblok Stiebel Eltron HPA-O Plus

W ofercie mamy pompy powietrze-woda Stiebel Eltron z serii HPA-O Plus. Producent opisuje je jako pompy typu monoblok na naturalnym czynniku R290. Czynnik zostaje w jednostce na zewnątrz, a producent stosuje dla obiegu chłodniczego wielostopniową koncepcję bezpieczeństwa. Z kart producenta:

• Cztery moce: HPA-O 05.2 i 07.2 Plus HC 230 oraz 10.2 i 13.2 Plus HC 400.
• Praca przy temperaturze zewnętrznej do −25 °C i zasilanie ogrzewania wodą do 75 °C, więc pompa poradzi sobie także z instalacją grzejnikową.
• Klasa energetyczna ogrzewania A+++ i chłodzenie latem (moc chłodzenia podają karty modeli 07.2, 10.2 i 13.2).
• Moc akustyczna 43–46 dB(A), zależnie od modelu.
• Montaż na gruncie, na ścianie albo na płaskim dachu, z akcesoriami producenta.

Montaż wykonuje sprawdzony partner instalacyjny, a my prowadzimy projekt od obliczeń do uruchomienia. Serwis pomp przejmuje producent, Stiebel Eltron. Jak wygląda sam montaż krok po kroku, opisaliśmy we wpisie montaż pompy ciepła.

Pompa ciepła monoblok w systemie z fotowoltaiką i magazynem energii

Pompa ciepła, niezależnie od typu, jest jednym z największych odbiorników prądu w domu. Dlatego patrzymy na nią jako na część systemu: moc pompy, ogrzewanie, moc paneli i ewentualny magazyn energii dobieramy razem. Producent serii HPA-O Plus wprost przewiduje współpracę z własną instalacją fotowoltaiczną. Jak łączyć te elementy, żeby prąd ze słońca pracował na ogrzewanie, wyjaśniamy we wpisie fotowoltaika i pompa ciepła — jak dobrać je razem.

Najczęstsze pytania

Czy pompa ciepła monoblok zamarznie zimą?

Sama pompa jest przystosowana do pracy na mrozie — seria HPA-O Plus pracuje do −25 °C. Zabezpieczyć trzeba odcinek rur z wodą między jednostką a domem: dobrą izolacją i rozwiązaniem chroniącym przed zamarznięciem przy dłuższym braku prądu. To element projektu.

Która pompa jest cichsza, monoblok czy split?

To zależy od konkretnego modelu, a nie od typu. Porównuj poziom mocy akustycznej z kart producentów i zaplanuj miejsce jednostki z dala od okien sypialni.

Czy pompa ciepła split jest tańsza od monobloku?

Nie ma jednej odpowiedzi. Na koszt wpływa model, moc, zakres prac na budowie i wyposażenie kotłowni. Od czego zależy wycena, opisujemy we wpisie ile kosztuje pompa ciepła.

Czy monoblok sprawdzi się w starszym domu z grzejnikami?

Może, jeśli moc jest dobrana z obliczeń, a grzejniki ogrzeją pokoje przy temperaturze wody, którą pompa zapewnia sprawnie. Seria HPA-O Plus daje wodę do 75 °C, ale im niższa temperatura, tym mniejsze zużycie prądu.

Czy do monobloku potrzebny jest bufor?

Nie zawsze. Zależy to od instalacji, liczby stref i sterowania. Kiedy bufor ma sens, wyjaśniamy we wpisie o buforze do pompy ciepła.

Zapytaj o pompę ciepła dobraną do Twojego domu

Nie musisz sam rozstrzygać, czy monoblok, czy split. Napisz, jaką powierzchnię ma dom, czym grzejesz dziś, jakie masz ogrzewanie (podłogówka czy grzejniki) i czy masz albo planujesz fotowoltaikę. Odezwiemy się w ciągu 24 godzin, policzymy zapotrzebowanie na ciepło i zaproponujemy pompę razem z resztą systemu, bez zobowiązań. Więcej o naszym podejściu znajdziesz na stronie pompy ciepła, a kontakt zostawisz w formularzu.