Ogrzewanie podłogowe z pompą ciepła — dlaczego tak dobrze do siebie pasują

Ogrzewanie podłogowe i pompa ciepła pasują do siebie, bo podłoga oddaje ciepło całą swoją powierzchnią, więc wystarcza jej woda o niskiej temperaturze, a pompa ciepła właśnie przy niskiej temperaturze wody pracuje najoszczędniej. Ta sama pompa w domu z podłogówką zużyje w sezonie mniej prądu niż w domu, w którym musi podgrzewać wodę dla klasycznych grzejników. Do tego dochodzi równe ciepło w pokojach, możliwość chłodzenia latem i spokojna praca urządzenia. Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się te korzyści, co pokazują dane producenta i o czym pamiętać, projektując oba elementy razem.

Ogrzewanie podłogowe a pompa ciepła — chodzi o temperaturę wody

Każde ogrzewanie wodne działa tak samo: źródło ciepła podgrzewa wodę, a woda oddaje ciepło w pomieszczeniu. Różnica polega na tym, przez jaką powierzchnię to ciepło przechodzi.

• Grzejnik ma dużo mniejszą powierzchnię niż podłoga pokoju. Żeby oddać tyle samo ciepła, potrzebuje gorętszej wody.
• Podłoga z rurami grzewczymi zajmuje całe pomieszczenie. Ciepło rozkłada się na dużą powierzchnię, więc woda może być znacznie chłodniejsza, a w pokoju i tak jest ciepło.

Dla kotła gazowego ta różnica ma niewielkie znaczenie. Dla pompy ciepła jest kluczowa. Pompa „przepompowuje” ciepło z powietrza na zewnątrz do wody w instalacji. Im mniejsza różnica między temperaturą powietrza a temperaturą wody, którą ma przygotować, tym mniej pracy wykonuje sprężarka i tym mniej prądu zużywa na każdą kilowatogodzinę ciepła.

Co pokazuje karta producenta: SCOP przy 35 °C i przy 55 °C

Sprawność pompy w całym sezonie grzewczym opisuje współczynnik SCOP. Mówi on, ile kilowatogodzin ciepła pompa daje średnio z jednej kilowatogodziny prądu. Producenci podają go zwykle dla dwóch temperatur wody: 35 °C (typowo ogrzewanie podłogowe) i 55 °C (typowo grzejniki).

Na przykładzie pomp, na których pracujemy, czyli serii Stiebel Eltron HPA-O Plus, karty producenta podają:

Model	SCOP przy 35 °C	SCOP przy 55 °C	Mniej prądu przy 35 °C*
HPA-O 05.2 Plus HC 230	5,35	4,07	ok. 24%
HPA-O 07.2 Plus HC 230	5,09	4,02	ok. 21%
HPA-O 10.2 Plus HC 400	4,96	3,99	ok. 20%
HPA-O 13.2 Plus HC 400	4,89	4,01	ok. 18%

* Nasze wyliczenie z danych producenta: o ile mniej prądu potrzeba na tę samą ilość ciepła przy wodzie 35 °C niż przy 55 °C, w warunkach, dla których liczony jest SCOP.

To nie jest obietnica rachunku. Realne zużycie zależy od Twojego domu, pogody, nawyków i tego, jak zaprojektowana jest instalacja. Kierunek jest jednak jasny i wynika wprost z karty urządzenia: niższa temperatura wody to mniej prądu na ogrzanie domu. Ogrzewanie podłogowe pozwala tę temperaturę utrzymać nisko przez cały sezon.

Wodne ogrzewanie podłogowe pracuje spokojnie, a pompa to lubi

Druga cecha podłogówki to bezwładność. Rury leżą w wylewce, a wylewka ma dużą masę. Nagrzewa się powoli i powoli oddaje ciepło. Dla domowników oznacza to stabilną temperaturę, bez skoków. Dla pompy ciepła — długie, równe cykle pracy zamiast częstego włączania i wyłączania.

Ta bezwładność ma też drugą stronę, o której warto wiedzieć:

• Podłogówka nie reaguje w kilka minut. Gwałtowne podkręcanie i skręcanie termostatu nie ma sensu. Najlepiej działa stała, rozsądna temperatura i automatyka pogodowa, która sama dostosowuje temperaturę wody do pogody.
• Wylewka może przechować trochę ciepła. W słoneczny dzień, gdy fotowoltaika produkuje dużo prądu, pompa może grzeć nieco intensywniej, a podłoga odda to ciepło wieczorem. Ile da się w ten sposób przesunąć, zależy od domu i sterowania — liczymy to przy projekcie.
• Bufor nie zawsze jest potrzebny, ale bywa przydatny. Przy małej liczbie pętli albo wielu niezależnych strefach pomaga wydłużyć cykle pompy. Kiedy warto go dodać i jak dobrać pojemność, wyjaśniamy we wpisie o buforze do pompy ciepła.

Ogrzewanie podłogowe latem: chłodzenie z tej samej instalacji

Pompa powietrze-woda może pracować odwrotnie: zamiast podgrzewać wodę, schładza ją. W serii HPA-O Plus moc chłodzenia podają karty modeli 07.2, 10.2 i 13.2. Najmniejszy model, 05.2, nie ma jej w karcie. Chłodna woda płynie tymi samymi rurami w podłodze i odbiera z pokoi część ciepła.

To nie jest klimatyzacja z nawiewem zimnego powietrza. Chłodzenie podłogowe jest łagodne: obniża temperaturę w pokojach bez przeciągów i hałasu. Sterowanie musi przy tym pilnować, żeby podłoga nie stała się zbyt zimna, bo wtedy mogłaby się na niej skraplać wilgoć z powietrza. Dlatego o chłodzeniu warto zdecydować już na etapie projektu: wpływa to na wybór modelu pompy, czujników i automatyki.

Jak projektujemy ogrzewanie podłogowe z pompą ciepła

Żeby oba elementy naprawdę pracowały na niskiej temperaturze, trzeba je zaprojektować razem. Podłogówka „na oko”, z rzadko ułożonymi rurami, może wymusić wyższą temperaturę wody i zabrać pompie przewagę. Dlatego zaczynamy od obliczeń:

1. Straty ciepła każdego pomieszczenia. Z projektu domu wyliczamy, ile ciepła potrzebuje salon, a ile sypialnia czy łazienka.
2. Rozstaw i długość pętli. Gęściej tam, gdzie potrzeba więcej ciepła (łazienki, strefy przy dużych oknach), rzadziej tam, gdzie mniej.
3. Rodzaj posadzki. Płytki przewodzą ciepło dobrze, gruba deska czy wykładzina gorzej. To zmienia temperaturę wody, jakiej potrzebuje pokój.
4. Rozdzielacze i strefy. Każda pętla dostaje swój odpływ na rozdzielaczu, a pomieszczenia — sterowanie, żeby w sypialni mogło być chłodniej niż w łazience.
5. Moc pompy z bilansu całego domu. Suma potrzeb pomieszczeń i ciepłej wody wyznacza moc pompy. Jak czytać moc w karcie urządzenia, opisaliśmy we wpisie pompa ciepła 8 kW, 10 kW czy 12 kW.

Kolejność prac na budowie, od izolacji po wygrzewanie wylewki, znajdziesz we wpisie o montażu ogrzewania podłogowego w nowym domu. Nasze podejście do podłogówki opisujemy na stronie ogrzewanie podłogowe.

Podłogówka na parterze, grzejniki na piętrze — czy to się da połączyć?

Tak, układy mieszane są częste, zwłaszcza w domach rozbudowywanych albo remontowanych etapami. Trzeba tylko pamiętać, że pompa przygotowuje wodę dla najbardziej wymagającej części instalacji. Jeśli grzejniki na piętrze potrzebują wysokiej temperatury, cała instalacja traci część przewagi podłogówki.

Rozwiązania są różne: grzejniki o większej powierzchni, które ogrzeją pokoje niższą temperaturą wody, osobne obiegi z zaworem mieszającym albo ocieplenie, które zmniejsza potrzeby piętra. Którą drogę wybrać, pokazują obliczenia dla konkretnego domu. W budowanym domu najprościej od razu zaplanować podłogówkę we wszystkich ogrzewanych pomieszczeniach.

Pompa ciepła, ogrzewanie podłogowe i fotowoltaika w jednym projekcie

Pompa ciepła to jeden z największych odbiorników prądu w domu. Podłogówka zmniejsza jej zużycie, a fotowoltaika może pokryć część tego zużycia prądem z własnego dachu. Producent wprost przewiduje współpracę serii HPA-O Plus z instalacją fotowoltaiczną. Dlatego patrzymy na ogrzewanie jako system, a nie pojedyncze urządzenie: moc pompy, układ podłogówki, moc paneli i ewentualny magazyn energii dobieramy razem. Więcej o łączeniu tych elementów piszemy we wpisie fotowoltaika i pompa ciepła — jak dobrać je razem.

Pompy HPA-O Plus pracują na naturalnym czynniku R290, działają przy temperaturze zewnętrznej do −25 °C i mają klasę energetyczną ogrzewania A+++. Montaż pompy i ogrzewania podłogowego wykonuje sprawdzony partner instalacyjny, a my prowadzimy projekt od obliczeń do uruchomienia. Serwis pomp przejmuje producent, Stiebel Eltron.

Najczęstsze pytania

Jaka temperatura wody w podłogówce z pompą ciepła?

Niska — instalację projektuje się tak, żeby w większość dni sezonu wystarczała woda w okolicy 35 °C. Dokładna wartość wynika z obliczeń strat ciepła, rozstawu rur i rodzaju posadzki.

Czy ogrzewanie podłogowe z pompą ciepła wymaga bufora?

Nie zawsze. Duża liczba otwartych pętli często wystarcza pompie do spokojnej pracy. Bufor przydaje się przy wielu strefach zamykanych przez termostaty albo gdy chcesz magazynować ciepło z nadwyżek fotowoltaiki.

Czy podłogówka z pompą ciepła może chłodzić dom latem?

Tak, jeśli pompa ma funkcję chłodzenia i instalacja ma odpowiednie sterowanie. W serii HPA-O Plus chłodzenie mają modele 07.2, 10.2 i 13.2. Chłodzenie podłogowe jest łagodne, bez nawiewu zimnego powietrza.

Czy podłogówka z pompą ciepła grzeje wolniej niż grzejniki?

Reaguje wolniej na zmianę ustawień, bo wylewka nagrzewa się powoli. W zamian daje stabilną temperaturę. Najlepiej sprawdza się przy stałych ustawieniach i automatyce pogodowej, bez częstego przestawiania termostatu.

Czy pompa ciepła ma sens bez ogrzewania podłogowego?

Może mieć, ale wtedy trzeba sprawdzić, czy grzejniki ogrzeją dom przy niższej temperaturze wody. Przy 55 °C sprawność pompy jest niższa niż przy 35 °C, co widać w kartach producenta.

Sprawdź, jak podłogówka i pompa ciepła zagrają w Twoim domu

Budujesz dom albo remontujesz go z nową posadzką? Napisz, na jakim etapie jest budowa, jaką ma powierzchnię i czy planujesz fotowoltaikę. Odezwiemy się w ciągu 24 godzin, policzymy zapotrzebowanie na ciepło i zaproponujemy ogrzewanie podłogowe razem z dobraną pompą ciepła, bez zobowiązań. Więcej o pompach znajdziesz na stronie pompy ciepła, a kontakt zostawisz w formularzu.