Montaż pompy ciepła — jak wygląda krok po kroku i co przygotować w domu

Montaż pompy ciepła powietrze-woda to kilka etapów, które idą po kolei: obliczenie zapotrzebowania na ciepło i wizja lokalna, przygotowanie miejsca pod jednostkę zewnętrzną (fundament i odprowadzenie skroplin), ustawienie pompy, poprowadzenie rur i przewodu elektrycznego do domu, podłączenie w kotłowni (zasobnik ciepłej wody, bufor, sterowanie), a na końcu napełnienie instalacji, uruchomienie i ustawienie pracy. Najwięcej zależy od tego, co dzieje się przed przyjazdem instalatora — dobrze wybrane miejsce i dobrze policzona moc decydują o tym, jak pompa będzie pracować przez kolejne lata. Poniżej opisujemy montaż pompy ciepła krok po kroku i podpowiadamy, co możesz przygotować w domu.

Montaż pompy ciepła krok po kroku — etapy prac

Opisujemy montaż na przykładzie pomp Stiebel Eltron z serii HPA-O Plus, na których pracujemy. To pompy powietrze-woda typu monoblok do montażu na zewnątrz: cały obieg czynnika chłodniczego jest w jednostce zewnętrznej, a do domu płynie woda instalacji grzewczej.

1. Obliczenia i wizja lokalna

Zanim ktokolwiek wywierci otwór w ścianie, trzeba wiedzieć, jakiej mocy pompy potrzebuje dom. Liczymy zapotrzebowanie na ciepło: powierzchnia, ocieplenie ścian i dachu, okna, wentylacja, rodzaj ogrzewania (podłogówka czy grzejniki) i liczba domowników. Na tej podstawie wybieramy jeden z czterech modeli: HPA-O 05.2 i 07.2 Plus HC 230 albo 10.2 i 13.2 Plus HC 400. Na wizji lokalnej sprawdzamy miejsce na jednostkę zewnętrzną, drogę rur do kotłowni, miejsce na zasobnik i bufor oraz rozdzielnicę elektryczną.

2. Przygotowanie miejsca pod jednostkę zewnętrzną

Najczęściej pompa stoi na równym gruncie przy ścianie domu. Producent opisuje kilka sposobów posadowienia:

• Fundament pasowy — z prefabrykatów betonowych (krawężniki, bloczki) albo wylana płyta betonowa; można też wykonać fundament pełnopowierzchniowy.
• Podstawa tłumiąca na utwardzonej nawierzchni — np. na kostce brukowej, bez dodatkowych wykopów. Podkład wyrównuje drobne nierówności i tłumi drgania.
• Konsola stojąca — podnosi wlot i wylot powietrza na wysokość 40 cm. Producent zaleca ją m.in. tam, gdzie pada dużo śniegu, i tam, gdzie skropliny mają swobodnie kapać z pompy.
• Uchwyt ścienny albo wolnostojący — na pochyłym i nierównym terenie, gdy trudno o równe podłoże.
• Płaski dach — producent przewiduje też taki montaż, z odpowiednimi akcesoriami.

3. Odprowadzenie skroplin

Pompa powietrze-woda podczas grzania wytwarza skropliny, a zimą co jakiś czas odszrania wymiennik. Ta woda musi mieć dokąd odpłynąć, inaczej zamarznie pod urządzeniem. Są dwa rozwiązania: wanna kondensatu, która zbiera skropliny i — jak podaje producent — ma ogrzewanie włączane według potrzeby, żeby działała także w mróz, albo pompa podniesiona na stojaku nad podłożem, które wchłania wodę, np. drenażem żwirowym.

4. Ustawienie pompy i strefa ochronna R290

Jednostki HPA-O Plus mają 1170 mm szerokości i 727 mm głębokości, a wysokość zależy od modelu: 960 mm (05.2 i 07.2), 1144 mm (10.2) i 1365 mm (13.2). Ważą od 141 kg do 203 kg, więc do miejsca montażu trzeba je donieść albo dowieźć — warto pomyśleć o tym przy wąskim przejściu wokół domu.

Pompy pracują na naturalnym czynniku R290 (propan). Producent opisuje wielostopniową koncepcję bezpieczeństwa i strefę ochronną wokół urządzenia: bez źródeł zapłonu (gniazdek, przełączników) i w bezpiecznej odległości od okien, drzwi i szybów wentylacyjnych. Dokładne wymiary strefy dla danego modelu podaje instrukcja producenta — instalator sprawdza je przy wyborze miejsca.

5. Przejście przez ścianę, rury i przewody

Z jednostki zewnętrznej do domu idą izolowane rury hydrauliczne (zasilanie i powrót) oraz przewody elektryczne. Do pompy dołączony jest szablon do wiercenia, a kanał teleskopowy osłania przewody między pompą a ścianą i chroni przejście przez ścianę przed pogodą. Producent podaje, że kanał pokrywa odstęp od ściany od 250 do 700 mm.

6. Kotłownia: zasobnik, bufor, sterowanie

W środku domu instalator podłącza pompę do instalacji grzewczej i do zasobnika ciepłej wody, a jeśli projekt to przewiduje — do bufora. Bufor pomaga pompie pracować dłuższymi, równymi cyklami i może kumulować nadwyżki prądu z fotowoltaiki w postaci ciepła. Kiedy jest potrzebny i jak dobrać jego pojemność, wyjaśniamy we wpisie o buforze do pompy ciepła. Do tego dochodzi zasilanie pompy z rozdzielnicy, które instalator wykonuje według karty urządzenia.

7. Napełnienie, uruchomienie i ustawienia

Na końcu instalacja jest napełniana i odpowietrzana, sprawdzana pod kątem szczelności, a pompa uruchamiana. Ustawia się temperatury, pracę ogrzewania i ciepłej wody oraz — jeśli masz fotowoltaikę — współpracę z instalacją PV. Sterowanie w aplikacji jest możliwe, ale według producenta wymaga dodatkowych elementów. Po uruchomieniu dostajesz krótkie wyjaśnienie, jak korzystać z pompy na co dzień.

Producent wymaga, żeby instalację urządzeń wykonał fachowy instalator albo autoryzowany zakład serwisowy. Dlatego samodzielny montaż pompy ciepła nie wchodzi w grę.

Co przygotować przed montażem pompy ciepła

Sporo możesz zrobić sam, zanim zaczną się prace. Dzięki temu dobór będzie dokładniejszy, a montaż sprawniejszy:

• Informacje o domu. Rzuty albo projekt, rok budowy, grubość i rodzaj ocieplenia, rodzaj okien. Bez tego moc pompy można tylko zgadywać.
• Zużycie na ogrzewanie. Rachunki za gaz, węgiel, pellet albo olej z ostatnich sezonów — to dobry punkt odniesienia do obliczeń.
• Miejsce na jednostkę zewnętrzną. Pomyśl, gdzie pompa nie będzie przeszkadzać. Moc akustyczna serii HPA-O Plus według kart producenta to 43–46 dB(A), ale i tak lepiej nie stawiać jej pod oknem sypialni — Twojej ani sąsiada.
• Miejsce w kotłowni. Na zasobnik ciepłej wody, ewentualny bufor i osprzęt. Jeśli wymieniasz stary kocioł, ustal przed umową, co się z nim stanie.
• Dostęp do rozdzielnicy. Instalator musi doprowadzić zasilanie do pompy.
• Dane z fotowoltaiki. Jeśli masz instalację PV, przygotuj dostęp do aplikacji falownika — sprawdzimy, ile prądu oddajesz do sieci i ile może przejąć ogrzewanie.
• Dotacja. Jeśli chcesz skorzystać z programu Czyste Powietrze, poznaj jego zasady przed podpisaniem umowy. Opisaliśmy je we wpisie dotacja na pompę ciepła.

Montaż pompy ciepła w nowym domu i przy wymianie kotła

W nowym domu najprościej jest zaplanować wszystko od początku: miejsce na pompę, przepusty w ścianie przed elewacją, kotłownię i ogrzewanie podłogowe, które pozwala pompie pracować na niskiej temperaturze wody. Jak wygląda montaż podłogówki etap po etapie, opisaliśmy we wpisie o montażu ogrzewania podłogowego, a ofertę znajdziesz na stronie ogrzewanie podłogowe.

Przy wymianie kotła pompa trafia do instalacji, która już działa. Pompy HPA-O Plus według producenta podają wodę do 75 °C, więc współpracują też z grzejnikami. Zanim jednak dobierzemy moc, sprawdzamy, czy grzejniki ogrzeją pokoje niższą temperaturą wody i czy dom nie traci za dużo ciepła. Czasem uczciwa odpowiedź brzmi: najpierw docieplenie, potem mniejsza pompa. Więcej o tym, kiedy pompa powietrze-woda sprawdza się najlepiej, przeczytasz we wpisie pompa ciepła powietrze-woda — jak działa.

Montaż pompy ciepła z fotowoltaiką i magazynem energii

Pompa ciepła to jeden z największych odbiorników prądu w domu, dlatego projektujemy ją razem z fotowoltaiką, a nie obok niej. Producent wprost przewiduje współpracę serii HPA-O Plus z własną instalacją PV. W praktyce przy montażu ustawia się sterowanie tak, żeby w słoneczne godziny pompa grzała wodę i dom prądem z dachu, zamiast oddawać nadwyżkę do sieci. Na wieczór część energii może zostać w magazynie energii. Jak dobrać moc paneli do pompy, opisaliśmy we wpisie fotowoltaika i pompa ciepła. Ile w ten sposób zaoszczędzisz, zależy od Twojego zużycia i taryfy, dlatego liczymy to na Twoich danych.

Jak wygląda montaż pompy ciepła z Apex

Prowadzimy cały projekt: od rozmowy o domu i obliczeń, przez dobór pompy, zasobnika i bufora, po uruchomienie. Montaż pompy wykonuje sprawdzony partner instalacyjny. Serwis pomp przejmuje producent, Stiebel Eltron — przeglądami i naprawami zajmują się ludzie, którzy znają te urządzenia najlepiej. Termin i zakres prac ustalamy po wizji lokalnej, bo inaczej wygląda montaż w nowym domu, a inaczej wymiana starego kotła. Więcej o naszym podejściu znajdziesz na stronie pompy ciepła.

Najczęstsze pytania

Ile trwa montaż pompy ciepła?

To zależy od zakresu: przygotowania fundamentu, długości przejść rur, prac w kotłowni i tego, czy wymieniasz stary kocioł. Konkretny termin podajemy po wizji lokalnej, a nie na oko.

Czy pompę ciepła można zamontować na ścianie domu?

Tak. Producent przewiduje dla serii HPA-O Plus uchwyty ścienne, które przydają się zwłaszcza na pochyłym albo nierównym terenie. Pompę można też postawić na gruncie, na konsoli albo na płaskim dachu.

Jak daleko od okna może stać pompa ciepła?

Pompy na R290 mają strefę ochronną: bez źródeł zapłonu i w bezpiecznej odległości od okien, drzwi i szybów wentylacyjnych. Dokładne odległości podaje instrukcja producenta dla danego modelu. Warto też wziąć pod uwagę komfort akustyczny — swój i sąsiadów.

Co się dzieje ze skroplinami zimą?

Zbiera je wanna kondensatu, która według producenta ma ogrzewanie włączane według potrzeby, albo odpływają w podłoże, np. w drenaż żwirowy pod pompą podniesioną na stojaku.

Czy mogę sam zamontować pompę ciepła?

Nie. Producent wymaga, żeby instalację wykonał fachowy instalator albo autoryzowany zakład serwisowy.

Zaplanuj montaż pompy ciepła w swoim domu

Napisz, jaki masz dom, czym go dziś ogrzewasz i czy masz fotowoltaikę. Odezwiemy się w ciągu 24 godzin, policzymy zapotrzebowanie na ciepło i zaproponujemy pompę dobraną do Twojego domu, razem z planem montażu, bez zobowiązań. Zostaw kontakt w formularzu.